Tổng quan về sáu quốc gia có hệ thống chính trị một đảng
Trong bức tranh chính trị thế giới hiện nay, mô hình một đảng vẫn tồn tại ở một số quốc gia, nơi một đảng chính trị giữ vai trò trung tâm trong việc lãnh đạo hệ thống chính trị. Các quốc gia này có những đặc điểm khác nhau về lịch sử hình thành, cơ cấu nhà nước, chính sách kinh tế và quan hệ quốc tế.
Sáu quốc gia thường được nhắc đến trong nhóm các nước có hệ thống chính trị một đảng hoặc một đảng giữ vai trò lãnh đạo theo quy định thể chế gồm: Trung Quốc, Cuba, Eritrea, Lào, Triều Tiên và Việt Nam. civixplorer.com+1
Mặc dù có điểm chung là quyền lực chính trị tập trung vào một lực lượng chính trị chủ đạo, mỗi quốc gia lại có mô hình quản trị và bối cảnh phát triển riêng.
Trung Quốc: Đảng Cộng sản Trung Quốc giữ vai trò lãnh đạo trung tâm
Tại Trung Quốc, Đảng Cộng sản Trung Quốc giữ vai trò lãnh đạo trong hệ thống chính trị. Cơ cấu quản lý của Trung Quốc được tổ chức theo mô hình đảng – nhà nước, trong đó các cơ quan nhà nước hoạt động trong khuôn khổ định hướng chính trị của Đảng.
Tập Cận Bình giữ vai trò Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc và Chủ tịch nước. cia.gov
Trong nhiều thập niên qua, Trung Quốc đã kết hợp hệ thống chính trị do một đảng lãnh đạo với các chính sách cải cách kinh tế, mở cửa thương mại và hội nhập quốc tế.
Cuba: Đảng Cộng sản Cuba và hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa
Cuba là một quốc gia tại khu vực Caribe vận hành theo mô hình chính trị do một đảng lãnh đạo. Đảng Cộng sản Cuba được Hiến pháp Cuba xác định là lực lượng chính trị lãnh đạo xã hội và nhà nước. Wikipedia
Miguel Díaz-Canel giữ chức Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba và Chủ tịch nước Cuba. Wikipedia
Hệ thống chính trị Cuba hình thành từ cuộc cách mạng năm 1959 và tiếp tục duy trì mô hình xã hội chủ nghĩa trong nhiều thập kỷ.
Eritrea: Mô hình chính trị xoay quanh Mặt trận Nhân dân vì Dân chủ và Công lý
Eritrea là một quốc gia tại Đông Phi, giành độc lập từ Ethiopia vào năm 1993. Lực lượng chính trị chủ đạo tại đây là Mặt trận Nhân dân vì Dân chủ và Công lý (PFDJ).
Isaias Afwerki giữ chức Tổng thống Eritrea kể từ khi đất nước độc lập. wiki.arcsnet.dev
Hệ thống chính trị Eritrea không vận hành theo mô hình cạnh tranh đa đảng như nhiều nền dân chủ nghị viện hoặc tổng thống khác. Vai trò của PFDJ là trung tâm trong đời sống chính trị quốc gia.
Lào: Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lãnh đạo hệ thống chính trị
Tại Lào, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào giữ vai trò lãnh đạo chính trị được ghi nhận trong hệ thống pháp lý của đất nước. fmprc.gov.cn
Thongloun Sisoulith là Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. fmprc.gov.cn
Lào phát triển nền kinh tế theo hướng kết hợp cơ chế thị trường với định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời duy trì mô hình chính trị một đảng.
Triều Tiên: Đảng Lao động Triều Tiên và hệ thống chính trị đặc thù
Tại Triều Tiên, Đảng Lao động Triều Tiên là lực lượng chính trị giữ vai trò lãnh đạo. Wikipedia
Kim Jong Un giữ vị trí lãnh đạo cao nhất trong hệ thống chính trị Triều Tiên và đứng đầu Đảng Lao động Triều Tiên. Wikipedia
Mô hình chính trị Triều Tiên có những đặc điểm riêng, kết hợp vai trò của Đảng, nhà nước và hệ thống tư tưởng chính trị được phát triển qua nhiều giai đoạn lịch sử.
Việt Nam: Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo
Tại Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội theo quy định của Hiến pháp. fmprc.gov.cn
Tô Lâm giữ chức Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam. fmprc.gov.cn
Trong quá trình phát triển, Việt Nam thực hiện chính sách Đổi mới từ năm 1986, chuyển đổi nền kinh tế theo hướng thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế.
Những điểm chung và khác biệt
Các quốc gia trong danh sách trên có một số điểm chung:
-
Một đảng chính trị giữ vai trò trung tâm trong hệ thống quyền lực nhà nước.
-
Cơ chế lãnh đạo chính trị được thể chế hóa thông qua hiến pháp hoặc hệ thống pháp luật.
-
Các tổ chức chính trị – xã hội hoạt động trong khuôn khổ hệ thống chính trị do đảng lãnh đạo.
Tuy nhiên, mỗi quốc gia có lịch sử và cách tổ chức quyền lực khác nhau. Trung Quốc và Việt Nam nổi bật với quá trình cải cách kinh tế và hội nhập quốc tế; Cuba duy trì mô hình xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh Caribe; Lào phát triển kinh tế thị trường theo định hướng riêng; Eritrea và Triều Tiên có những đặc điểm chính trị gắn với lịch sử đấu tranh giành độc lập và quá trình xây dựng nhà nước.
